Welke cosmeticaclaims mogen niet meer op verpakkingen?
Door: Dr. Jetske Ultee
Probeer het zelf eens uit. Loop een willekeurige cosmeticawinkel binnen en bekijk voor de aardigheid eens naar wat al die mooie verpakkingen je allemaal om het hardst toeroepen. ‘48 uur werkzaam’. ‘Vrij van siliconen’. ‘Speciaal voor de gevoelige huid’. Op bijna elk product wordt er wel íets geclaimd. Nou, daar komt binnenkort een beetje verandering in. Wat mag eigenlijk (nog) wel, en wat mag niet (meer) geclaimd worden?    

Veel onduidelijkheid over verschillende cosmeticaclaims

Al vanaf 2013 zijn er wettelijke afspraken gemaakt in Europa over wat er op een product mag worden beloofd (wie het precies wil weten, dat is de Europese Claimsverordening 655/2013). Daarbij gelden bijvoorbeeld criteria als veiligheid, redelijkheid en een bewezen werking. Maar omdat er over verschillende cosmeticaclaims toch nog wel onduidelijkheid bestond, zijn die afspraken van een update voorzien.

Nieuwe richtlijnen sinds 1 juli

De nieuwe richtlijnen gelden sinds 1 juli. Voor zowel verpakkingen als voor de uitingen van fabrikanten op officiële websites en sociale media. Wat ik goed vind aan het nieuwe document is dat er vooral kritisch gekeken is naar alle ’Free from/vrij van’-claims die je nu te pas en te onpas voorbij ziet komen.

Wat mag er niet meer worden geclaimd op cosmetica?

Ik geef je een paar mooie voorbeelden van claims die je straks (gelukkig) niet meer ziet. Ze zijn namelijk oneerlijk, soms misleidend, maken consumenten bang en plaatsen ingrediënten soms onnodig in een kwaad daglicht. Ik loop ze even met je langs.

Vrij van parabenen

De claim ‘Vrij van parabenen’ mag niet meer. Waarom niet? Omdat in deze claim eigenlijk automatisch een negatieve lading wordt meegegeven aan deze hele ingrediëntengroep. Want betekent dit dat die stoffen verkeerd zijn? Dat je ze beter niet in producten kunt hebben? Of dat producten die ze wél bevatten, niet veilig zijn? Ik heb er zelf al eens een complete blog aan gewijd. Want je moet weten dat de parabenen die goedgekeurd zijn, ook gewoon bewezen veilig zijn. Maar lees vooral ook nog even mijn blog over deze bewaarstoffen.

Vrij van corticosteroïden

Dit is een goed voorbeeld van een misleidende claim. Deze stoffen zijn namelijk allang door de EU verboden in cosmetica. Geen enkel product op de Nederlandse markt, mag deze grondstof bevatten. Dus het is een beetje onzin om dat er dan op te zetten.

Vrij van allergenen

Deze 'geruststellende boodschap' mag gelukkig ook niet meer. De claim wekt namelijk de indruk dat je niet gevoelig kunt of zult reageren op het betreffende product. Maar zoiets kun je eigenlijk nooit uitsluiten. Die garantie kan geen enkel product echt geven. Hoe mild of veilig de gebruikte ingrediënten ook zijn, er kunnen helaas altijd mensen zijn die reageren op een product. Laat je hierdoor kortom niet misleiden.

Vrij van parfum

Voor deze cosmeticaclaim gelden nu ook andere spelregels. Fabrikanten mogen deze boodschap vanaf nu niet meer gebruiken op producten die een ingrediënt bevatten met een parfumerende werking, ook al was dit niet de reden om die stof toe te voegen. Als voorbeeld noem ik dan even essentiële oliën. Deze kunnen een conserverende werking hebben, en soms ook een antibacteriële.  Maar ze geuren soms ook. En dan kun je dus niet meer spreken van ‘vrij van parfum’.

Vrij van conserveermiddelen

Voor deze claim geldt een beetje hetzelfde als hierboven. Er bestaan verschillende ingrediënten die effectief zijn tegen micro-organismen, maar die daarvoor niet in de eerste plaats waren toegevoegd. Alcohol bijvoorbeeld. Dus zit zo’n ingrediënt in een crème, dan mag je als fabrikant niet meer beweren dat er geen conserveermiddelen zijn gebruikt.
Watervrije producten hebben vaak sowieso geen conserveermiddelen nodig. Op die producten mag de claim ook niet meer verschijnen. Het is toch wel een beetje oneerlijk om te claimen dat er geen conserveermiddelen zijn gebruikt, wanneer die er helemaal niet in hoeven te zitten.
Verder is het trouwens überhaupt de vraag of dit nu zo’n eerlijke claim is. Want ook deze ‘reclame’ plaatst de conserveermiddelen een beetje in een kwaad daglicht. En dat terwijl het juist een belangrijke ingrediëntengroep is om cosmetica veilig te houden.

Wordt er ook op gecontroleerd?

Het is natuurlijk al 1 juli 2019 geweest, en ik zie verschillende van deze claims nog regelmatig op verpakkingen prijken. De NVWA (de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) heeft laten weten dat er geen sprake is van een gevaar voor onze gezondheid en dat ze daarom geen acties zullen ondernemen. Daarom mogen producten die voor 1 juli 2019 op de markt zijn gebracht, gewoon nog verkocht worden. Maar de instantie zal de nieuwe richtlijnen wel gaan meenemen in toekomstige controles van producten en fabrikanten.

Welke claims mogen nog wel?

Niet alle vrij van-claims zijn straks verdwenen hoor. Sommige mogen nog wel worden gebruikt. Bijvoorbeeld deze: Vrij van dierlijke producten. Deze claim wil zeggen dat er geen gebruikgemaakt is van ingrediënten van dierlijke afkomst. Ook wel kortweg aangeduid met vegan. Deze productomschrijving kan mensen namelijk informeren en helpen die een vegan levensstijl willen.

Laat je niet misleiden

Ik hoop dat ik je weer een beetje meer wegwijs heb gemaakt in het cosmetica-oerwoud? Ik zei het ook  al in de laatste blog die ik maakte over Clean Beauty; ik ben echt heel blij met deze regels. Het is echt heel goed dat mensen kritisch kijken naar een product. Maar ze moeten zich daarbij niet laten (mis)leiden door de claims op de verpakkingen.

Huidanalyse

Benieuwd welke producten geschikt zijn voor jouw huid?

Doe de huidanalyse

Lees meer over dit onderwerp