Gepubliceerd: AD.nl
Door: Elleke van Duin
Datum: 6 juni 2026

Een gezicht zonder kreukels, een glad voorhoofd en een egale huidskleur: bijna alle vrouwen en ook steeds meer mannen zien dit als ideaal. Daarvoor investeren we graag in huidverzorgingsproducten met ingrediënten waarvan we denken dat ze werken. Maar klopt dat ook? Een lesje potjeslatijn. „Vitamine A gaat rimpelvorming tegen’’

Retinol, hyaluronzuur en vitamine A zijn bekende namen van ingrediënten die op verpakkingen van huidverzorgingsproducten staan. „Het effect hangt af van de conditie van je huid en van het moment waarop je begint met smeren en verzorgen”, zegt dermatoloog Peter Velthuis. Hij is oprichter van de Velthuisklinieken en complicatiespecialist cosmetische ingrepen bij het Erasmus MC Rotterdam.

Maar vanaf je 25ste levensjaar neemt de natuurlijke aanmaak van collageen en elastine in de huid langzaam af. „Wie op tijd begint met het onderhoud van zijn huid, heeft daar zijn hele leven plezier van”, aldus Velthuis. „Dus niet op je 60ste, als je huid al slapper en ouder is, maar in je twintiger jaren.”

Wat is een exfoliant?

Maar wat moet je dan gebruiken? „Begin met een exfoliant’’, raadt Velthuis aan. „Die verwijdert de lijmlaag tussen de dode huidcellen en trekt vocht aan. Er zijn diverse chemische exfolianten, zoals AHA’s of BHA’s. ’’

„De AHA’s zijn de alfa-hydroxyzuren, zoals glycolzuur en melkzuur. De namen klinken heel heftig, maar deze ingrediënten werken aan de oppervlakte, in tegenstelling tot traditionele scrubs, die veel agressiever zijn. Glycolzuur verwijdert de dode huidlaag en stimuleert celvernieuwing, waardoor het verouderingsproces vertraagt. Het helpt ook pigmentvlekken verminderen. Goed voor een normale tot droge huid.”

„De BHA’s, oftewel bèta-hydroxyzuren, zoals salicylzuur, lossen op in olie en dringen daardoor door in de poriën. Daar lossen ze overtollig talg op en werken ontstekingsremmend. Heel geschikt voor een gecombineerde of vette huid met grove poriën of acne.’’

Goed voor het collageen

Vitamine A is een ander bewezen effectief ingrediënt, aldus Bart Metselaar, apotheker en productontwikkelaar bij Dr. Jetske Ultee Skincare. „Retinol, ofwel vitamine A, stimuleert de celvernieuwing en de aanmaak van collageen, een lichaamseigen eiwit dat bestaat uit de bouwstenen aminozuren, die zorgen voor stevigheid en elasticiteit van de huid.

Naarmate je ouder wordt, maakt je lichaam er minder van aan. Vitamine A gaat dus rimpelvorming tegen. Een ander effect is dat pigmentvlekken verminderen en vervagen en dat de poriestructuur verbetert.’’

Het slikken van collageen heeft volgens Metselaar weinig nut. „Er is geen onomstotelijk bewijs dat het slikken van collageen merkbare anti-verouderende of genezende effecten heeft. Je lichaam bouwt zelf collageen van aminozuren, die het haalt uit eiwitten in je voeding, zoals eieren, vlees, melk en peulvruchten.”

Alleskunner vitamine C

„Een belangrijk en effectief ingrediënt, omdat het zogeheten vrije radicalen neutraliseert, is vitamine C”, aldus Metselaar. „Vrije radicalen, moleculen die ontstaan door externe factoren zoals uv-straling, luchtvervuiling, stress en sigarettenrook, vallen gezonde huidcellen aan en breken collageen af. Daarnaast helpt vitamine C actief om de huidstructuur te verstevigen en de vorming van fijne lijntjes te vertragen.’’

Veel mensen kampen met hyperpigmentatie, zoals zonnevlekken, melasma (zwangerschapsmasker) of donkere vlekjes die achterblijven na acne. „Vitamine C blokkeert de werking van tyrosinase, het enzym in de huid dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van melanine (pigment). De stof voorkomt zo de vorming van nieuwe vlekjes en helpt bestaande vlekjes geleidelijk te vervagen.’’

Humectanten: super-vochtvasthouders

Humectanten zijn werkzame bestanddelen als het gaat om vocht herstellen en vasthouden. Zoals ureum, dat van nature in het menselijk lichaam voorkomt; het is een afvalproduct dat door de lever wordt aangemaakt bij de afbraak van eiwitten en via de nieren wordt uitgescheiden. De huid gebruikt het als vochtinbrenger.

„Ureum is een superhumectant, een heel goed ingrediënt om in een product te hebben’’, weet Metselaar. „Het helpt dode huidcellen losmaken, vermindert schilfers en herstelt de vochtbalans. Heel geschikt voor een droge huid en effectief tegen eczeem en psoriasis.’’

En dan zouden we bijna het veelgenoemde hyaluronzuur vergeten. „Een natuurlijke, vochtbindende stof die in je huid, gewrichten en bindweefsel zit. Het trekt vocht aan uit de omgeving en de huidlagen en houdt dit vast (één molecuul hyaluronzuur kan wel duizend keer zijn eigen gewicht in water vasthouden, red.) waardoor de huid voller en gladder aanvoelt.’’

Tot slot: panthenol is bewezen effectief in verzorgingsproducten. Metselaar: „Panthenol helpt om je huid zacht en soepel te laten aanvoelen, geeft een comfortabel gevoel bij een droge of trekkerige huid en is makkelijk smeerbaar.’’

Puur natuur

Maar zijn al die synthetische ingrediënten wel gezond? „Of een actief ingrediënt nu natuurlijk is of synthetisch, maakt niet veel uit, zolang het maar veilig is”, antwoordt Metselaar. „Naast de bekende eerder genoemde toevoegingen maken we graag en steeds meer gebruik van gezuiverde actieve ingrediënten uit plantextracten, zoals groene thee.

Die werkt ontstekingsremmend, herstelt schade door uv-straling en helpt onzuiverheden en acne verminderen. Dankzij de hoge concentratie antioxidanten helpt groene thee rimpelvorming vertragen.”

Ook kamillekruid is een geliefd ingrediënt bij Jetske Ultee Skincare. „Dat kalmeert aandoeningen zoals acne, eczeem en rosacea en is ontstekingsremmend, dus heel geschikt voor een gevoelige huid. Ook helpt het roodheid door zonverbranding verminderen’’, vertelt de productontwikkelaar.

Minder bekend bij het grote publiek, maar toch puur natuur en bewezen effectief bij het tegengaan van fijne lijntjes, is resveratrol. Metselaar: „Het beschermt tegen vrije radicalen, waardoor oxidatieve schade aan collageen en elastine wordt verminderd. Het kalmeert de huid en helpt bij roodheid en irritatie. Het versterkt, vaak samen met andere antioxidanten zoals vitamine C, de huidbarrière, waardoor de huid beter vocht vasthoudt.’’

Lekker natuurlijk vet

Natuurlijke oliën helpen het vochtgehalte van de huid op peil te houden. Velthuis: „Mensen denken altijd: mijn huid heeft vocht nodig, dus ik ga maar onder de douche staan. Maar water droogt juist uit. Oliën, daarmee bedoel ik vooral plantaardige oliën zoals jojoba-olie, arganolie of rozebottelolie, werken beter.’’

Ze herstellen de huidbarrière, legt de dermatoloog uit. ,,De bovenste laag van onze huid functioneert als een muur, waarbij onze natuurlijke huidvetten zoals talg en ceramiden, het cement vormen. Plantaardige oliën zitten vol met vetzuren zoals linolzuur en oliezuur, die dit natuurlijke cement nabootsen en scheurtjes in een droge huidbarrière opvullen.”

Metselaar waarschuwt: ,,Pas wel op met etherische oliën, zoals lavendel, citrus of pepermunt, omdat deze sterk geuren en kans geven op contactallergieën, roodheid en huidirritatie.’’

Het duurt even

Het verouderingsproces kan dus vertraagd worden, maar eenmaal aanwezige rimpels kunnen niet ongedaan worden gemaakt. „De tijd dat we loeistrak wilden zijn zonder een kreukje en daar de meest heftige crèmes voor gebruikten om maar instant resultaat te verkrijgen, is een beetje aan het overwaaien. Natuurlijk oud worden is nu het devies’’, zegt Metselaar.

Of hij nog een tip heeft? „Gebruik niet alles door elkaar en heb geduld. En o ja, de prijs zegt niks en een lange ingrediëntenlijst ook niet. Voor een werkzaam product heb je maximaal 25 tot 30 ingrediënten nodig. Zijn het er meer, dan is er een vergrote kans dat je ergens een allergische reactie op kunt krijgen.’’

(Bijna) niet smeren, kan dat ook?

Je kunt natuurlijk zeggen: ik doe niet mee aan de commerciële praktijken van de cosmeticaproducenten, ik gebruik niks. Of hooguit een potje Nivea of vaseline. Red je het daar een leven lang mee?

„Vaseline is een prima product”, zegt Metselaar. ,,Het legt een afsluitend laagje op je huid, waardoor het vocht in je huid wordt vastgehouden en verdamping wordt voorkomen. Het helpt bij een slechte huidbarrière, zoals bij eczeem, bij een droge schilferige huid en bij wondzorg omdat het de huid vochtig houdt en snellere genezing kan bevorderen.’’

Maar vaseline dringt niet door de huidmembraan heen en blijft vooral aan de opperhuid, waardoor het product geen werkende stoffen doorgeeft. „Vaseline bevat geen humectanten. En die zorgen ervoor dat je huid vocht beter vasthoudt en verrijkt. Je kunt dus meer doen voor je huid dan dit.’’

Nivea, de andere klassieker in de blauw-witte pot, bestaat vooral uit water, minerale olie, panthenol en paraffine (familie van vaseline). De crème bevat vetstoffen die de huid zachter maken en helpen voorkomen dat vocht verdampt.

„Voor een droge huid kan zo’n klassieke crème prima werken’’, zegt Velthuis. „Maar veel meer doet deze formule niet. En omdat er parfum in zit, zou ik dit product bij eczeem of een heel gevoelige huid niet snel adviseren.’’